Powrót

INFORMACJE PODSTAWOWE – AKUSTYKA


Człowiek,  tworząc  obraz  otaczającego go świata korzysta przede wszystkim z bodźców dostarczanych przez zmysły. Wśród pięciu zmysłów, decydujący dla obrazu otoczenia - w przytłaczającej liczbie przypadków -  jest  wzrok. Niezwykle istotny także, choć mający znaczenie uzupełniające jest słuch.


                                Rys. 1 Budowa ucha [1]

 

Budowa ucha - funkcje fizyczne:

 

 · małżowina uszna - tuba

 · przewód słuchowy - falowód

 · błona bębenkowa - filtr mechaniczny i hermetyzacja układu

 · ucho środkowe - wzmacniacz mechaniczny

 · błona podstawna - analizator widmowy z konwerterem mechaniczno-elektrycznym

 · kanały półkoliste - układ orientacji 3D (równowaga)

·  trąbka Eustachiusza - wyrównywanie ciśnień

 

Słyszenie i postrzeganie dźwięku

 

Budowa ucha zapewnia zmianę sygnału mechanicznego (fali akustycznej) na sygnał elektryczny (nerwowy) wraz z analizą amplitudową i częstotliwościową.

 

Postrzeganie dźwięku pozwala rozróżniać:

 

 · głośność dźwięku - subiektywna ocena polegająca na porównaniu badanego dźwięku z tonem o częstotliwości 1000 Hz, wyrażana jako logarytm ze stosunku natężenia badanego dźwięku do natężenia odniesienia (10-12 W/m2) i wyrażana w jednostkach nazywanych fonami (dla częstotliwości 1 kHz wartości liczbowe poziomu głośności w fonach i poziomu natężenia dźwięku w decybelach są takie same),

·  wysokość dźwięku - określona przez częstotliwość fali akustycznej,

   barwę dźwięku - określona przez stosunek amplitud tonu podstawowego i tonów harmonicznych.

 


                              Rys. 2 Obszar słyszenia [1]

 

 

Sygnały dochodzące z otoczenia, a rejestrowane organem słuchu, nazywa się dźwiękami. Fizycznym nośnikiem tych sygnałów, zanim dotrą one do  aparatu  słuchowego (ucha), są fale mechaniczne rozchodzące się w powietrzu i zwane w tym przypadku falami akustycznymi (lub falami dźwiękowymi).

 

Fale dźwiękowe, jak większość fal mechanicznych, przenoszą energię (akustyczną).

 

Cechy fizyczne

Fala dźwiękowa to forma transmisji energii przez ośrodek sprężysty.

W powietrzu fale dźwiękową stanowi fala podłużna (tzn. zaburzenia stanu występują wzdłuż kierunku propagacji) zmian ciśnienia atmosferycznego.

 

Definicje:

 

· Drgania akustyczne - drgania mechaniczne, polegające na ruchu cząstek środowiska sprężystego względem położenia równowagi.

· Dźwięk - wrażenie słuchowe wywołane drganiami akustycznymi lub drgania akustyczne zdolne wytworzyć wrażenie słuchowe.

· Hałas - dźwięk niepożądany - w danym miejscu i czasie, przez daną osobę.

 


                                          Rys. 3 Fala akustyczna [1]

 

Podstawowymi parametrami opisującymi fale akustyczne są:

·       ciśnienie akustyczne,

·       częstotliwość drgań.

 

Można przyjąć, że fale akustyczne to rozprzestrzeniające się zmiany ciśnienia (akustycznego). Im zmiany te są większe tym większe są też zmiany wrażeń słuchowych, a odczuwamy to subiektywnie jako dźwięki głośniejsze.

 

Wartość drugiego z wyżej wymienionych wyżej parametrów – częstotliwości – jest odpowiedzialna za wysokość odbieranego dźwięku. Im częstotliwość jest większa, tym dźwięki nazywane są wyższymi.

 

Organ  słuchu  jest w stanie odebrać dźwięki charakteryzujące się zarówno  bardzo niskimi ciśnieniami akustycznymi, jak też bardzo wysokimi.  Ciśnienie akustyczne progowe, które jeszcze jest w stanie wywołać  u  człowieka wrażenie słuchowe (próg słyszenia) jest ponad milion razy  mniejsze  niż  ciśnienie akustyczne powodujące fizyczne odczucie bólu w uszach.  Praktyczne posługiwanie  się  tak rozległym zakresem ciśnień jest bardzo niewygodne i niepraktyczne. W celu zaradzenia tym trudnościom przyjęto stosować do oceny fal akustycznych skalę logarytmiczną wprowadzając wielkość zwaną poziomem dźwięku.

 

 


                           Rys. 4 Poziom hałasu [1]

 

Jednostką poziomów dźwięku jest decybel (skrót dB).

 

Definicja podstawowa:

Logarytm dziesiętny ze stosunku dwóch jednorodnych wielkości nazywamy poziomem i wyrażamy w jednostkach bezwymiarowych.

 

Poziomem (bezwzględnym) danej wielkości fizycznej nazywamy logarytm dziesiętny ze stosunku danej wielkości (wyrażonej w sposób proporcjonalny do mocy) do ustalonej wartości odniesienia tej samej wielkości (identycznie wyrażonej).

Jednostka poziomu nazywa się Bel [B].

Ze względów praktycznych używa się jednostki pochodnej, jaka jest:

 

decybel: 1 dB = 0,1 B           lub inaczej:                 10 dB = 1 B

 

stąd dla fali akustycznej:

- wielkością proporcjonalna do mocy jest kwadrat ciśnienia akustycznego, a zatem:

 

Poziom dźwięku wyrażony w decybelach to 10 logarytmów dziesiętnych ze stosunku kwadratu ciśnienia akustycznego do kwadratu ciśnienia odniesienia równego 2*10-5 Pa:

 


gdzie: p0 - ciśnienie odniesienia 2*10-5 Pa (próg słyszenia dla 1000 Hz)

 

W tej nowej skali ciśnieniu akustycznemu, wyznaczającemu próg słyszenia, przypisano wartość poziomu 0 dB, a granicy bólu - wartość130 dB.

 

Wprowadzenie skali logarytmicznej do oceny intensywności dźwięków (hałasu) spowodowało, iż łącznego oddziaływania kilku źródeł nie można  oceniać  przez  zwykłe (arytmetyczne) sumowanie. Jeżeli przykładowo mamy w jakimś obszarze  do czynienia z dwoma rodzajami dźwięków o poziomie 70 dB dla każdej składowej, to łączny poziom dźwięku w tym obszarze wyniesie 73 dB,  a więc o 3 dB więcej od każdego z nich (w żadnym natomiast przypadku 140 dB !) –  patrz rysunek poniżej. Oznacza to, iż każde podwojenie energii akustycznej powoduje zwiększenie poziomu o 3 dB.


 Wszystkie dźwięki charakteryzujące się częstotliwościami z zakresu od ok. 16 Hz (herców) do ok. 20000 Hz nazywamy słyszalnymi (inaczej mówiąc - są one odbierane jako wrażenie słuchowe). Jednakże ucho ludzkie nie reaguje jednakowo na dźwięki w całym paśmie słyszalnym.  Największa wrażliwość słuchu ma miejsce w zakresie 1000 - 4000 Hz  (przeciętnie). Poniżej 1000 Hz oraz powyżej 4000 Hz czułość organu słuchu maleje. Dla skompensowania tych różnic wprowadzono w zakresie pomiarów i ocen fal akustycznych stosowanie specjalnie ukształtowanej charakterystyki korekcyjnej oznaczanej we wszystkich krajach literą A. Stąd też w dziedzinie akustyki środowiska mowa jest o poziomach dźwięku A.

 

Wśród  otaczających  nas  na  co dzień dźwięków wyróżnić można ich grupę  nazywaną  hałasem. Według jednej z definicji, hałasem przyjęto nazywać każdy dźwięk, który w danych  warunkach  klasyfikowany  jest  jako  szkodliwy, uciążliwy lub przeszkadzający.  Definicja  ta  opiera się w znacznym stopniu na ocenach,  które  ze  swej natury muszą być subiektywne (np. uciążliwość). Wynikają z tego  dwie następujące konsekwencje:

 

·         każdy  hałas jest dźwiękiem, choć z drugiej strony nie każdy dźwięk jest hałasem,

·         ten  sam  dźwięk,  w  zależności od osoby oceniającej, może być jak najbardziej  pożądany z jednej strony, a jednocześnie kwalifikowany przez drugą osobę jako uciążliwy, a więc staje się on dla niej hałasem.

 

Schemat poniższy pokazuje symbolicznie zakresy poziomów związanych z aktywnością  wybranych źródeł dźwięku  i hałasu w środowisku.

 

 


                        Rys. 5 Hałas w środowisku [1]

 

Hałas występujący w środowisku, w zależności od poziomu, charakterystyki i innych warunków może w większym lub mniejszym stopniu oddziaływać na mieszkańców. Wielkość tego oddziaływania określa się m.in. w wyniku badania zjawiska uciążliwości hałasu.

Tabela poniższa zawiera uogólnione wyniki krajowych badań i ocen warunków akustycznych środowiska w zależności od występujących poziomów hałasu (badania wykonane pod kierunkiem dr Z.Koszarnego z Państwowego Zakładu Higieny).

 

 

Tablica oceny warunków akustycznych środowiska (wg PZH)

 

O p i s  w a r u n k ó w

Średni (tzw. równoważny) poziom dźwięku A w decybelach dla pory

 

dziennej

nocnej

Pełny komfort akustyczny

< 50

< 40

Przeciętne warunki akustyczne

50 - 55

40 - 45

Zalecany przez WHO (Światową Organizację Zdrowia) poziom hałasu w środowisku (55 dB – pora dzienna)

55 - 60

45 - 50

Przeciętne zagrożenie hałasem

60 - 70

50 - 60

Wysokie zagrożenie (tzw. black spot)

> 70

> 60

 

 

 

 

 

Analogiczne wyniki badań jak te, które zamieszczono tabeli służą następnie organom ochrony środowiska do określania prawnych kryteriów oceny hałasu w środowiska w postaci tak zwanych dopuszczalnych poziomów hałasu.

 

We wszystkich krajach uprzemysłowionych, o rozbudowanej infrastrukturze komunikacyjnej poziomy dopuszczalne w znacznym stopniu nie są niestety dotrzymywane. W szczególności na obszarach o wysokim stopniu zurbanizowania (w miastach) aktualne poziomy dźwięku (hałasu) nieraz znacznie przekraczają poziomy dopuszczalne.

 

W celu zmiany niekorzystnej sytuacji akustycznej na obszarze Europy, Komisja Europejska opracowała i zaczęła wdrażać „Perspektywiczną Politykę Hałasową”. Cele i narzędzia realizacji tej polityki zawarto w prawnym dokumencie unijnym – Dyrektywie 2002/49/WE w sprawie oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Regulacje wynikające z tej dyrektywy zostały następnie wdrożone przez poszczególne kraje europejskie. W Polsce wdrożenie to nastąpiło poprzez odpowiednie przepisy zawarte w ustawie „Prawo ochrony środowiska”.

 

Podstawowymi, charakterystycznymi działaniami, wynikającymi Perspektywicznej Polityki Hałasowej są:

·         przyjęcie przez kraje unijne wspólnych metod i wskaźników oceny hałasu,

·         wykonanie w miarę dokładnej diagnozy aktualnego stanu akustycznego środowiska, tj. opracowanie mapy akustycznej,

·         przygotowanie na podstawie wniosków wynikających z mapy akustycznej, wdrożenie i realizacja programu ochrony środowiska przed hałasem.

Działania te muszą być oczywiście rozłożone w czasie. Obecnie obowiązek wykonania map akustycznych w roku 2007 spoczywa na organach miast o liczbie mieszkańców powyżej 250 tysięcy (w następnych latach przyjdzie kolej na miasta mniejsze). W ciągu 1 roku od zakończenia prac nad mapami akustycznymi, organ opracowujący mapę ma obowiązek opracowania i następnie wdrożenia programu ochrony środowiska przed hałasem, obejmującego obszary zagrożone, tj. obszary na których stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.

 


INFORMACJE PODSTAWOWE - PRAWNE

 

Krajowe przepisy prawne

 

Zgodnie z artykułem 14 ustawy z dnia 19 grudnia 2002 o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003, nr 7, poz. 78) aktualny jest następujący harmonogram działań:

Art. 14. 2.

W aglomeracji o liczbie mieszkańców większej niż 250 tysięcy

·         właściwy starosta sporządzi mapę akustyczna, określoną w art. 118 ust. 1. Prawa ochrony środowiska, w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r.,

·         właściwa rada powiatu uchwali program działań, określony w art. 119 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r.

 

Podstawowym aktem prawnym w zakresie ochrony środowiska jest:

Ustawa z dn. 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2006,Nr 129, poz.902) (z późniejszymi zmianami).

Zgodnie z:

Art. 117.

1.  Oceny stanu akustycznego środowiska i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska na podstawie wyników pomiarów poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN i LN oraz z uwzględnieniem pozostałych danych, w szczególności demograficznych oraz dotyczących sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu.

2. Oceny stanu akustycznego środowiska dokonuje się obowiązkowo dla:

1) aglomeracji o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy

2) terenów poza aglomeracjami, o których mowa w art. 179 ust. 1

4. Pomiarów dla potrzeb oceny stanu akustycznego środowiska dokonuje się z uwzględnieniem wymagań, o których mowa w art. 148 ust. 1 i art. 176 ust. 1.

Art. 118:

1.      Na potrzeby oceny stanu akustycznego środowiska, o której mowa w art. 11  ust. 2 pkt 1 i ust. 3, starosta sporządza, co 5 lat, mapy akustyczne,

3  Mapa, o której mowa w ust. 1, powinna składać się z części opisowej i części graficznej

4. Część opisowa powinna zawierać w szczególności:

1)    charakterystykę obszaru podlegającego ocenie;

2)    identyfikację i charakterystykę źródeł hałasu;

3)    uwarunkowania akustyczne wynikające z miejscowego planu

zagospodarowania przestrzennego;

4)    metody wykorzystane do dokonania oceny;

5)    zestawienie wyników badań;

6)    identyfikację terenów zagrożonych hałasem;

7)    liczbę ludności zagrożonej hałasem;

8)    analizę trendów zmian stanu akustycznego środowiska;

9)    wnioski dotyczące działań w zakresie ochrony przed hałasem.

5. Część graficzna powinna zawierać w szczególności:

1)    mapę charakteryzującą hałas emitowany z poszczególnych źródeł;

2)    mapę stanu akustycznego środowiska, z zaznaczeniem terenów, na których występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu, z odniesieniem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

3)    mapę terenów zagrożonych hałasem;

4)    mapę przedstawiającą przewidywane rezultaty działań, o których mowa w ust. 4 pkt 9.

 

6. Przez teren zagrożony hałasem rozumie się teren, na którym są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, określone wskaźnikami LDWN i LN, o których mowa w art. 113.

 

Wskaźnik hałasu – poziom  dzienno – wieczorno - nocy LDWN w decybelach (dB) jest definiowany następującym wzorem:

 

 

gdzie:

 

LDWN - długookresowy średni poziom dźwięku A wyrażony w decybelach (dB), wyznaczony w ciągu wszystkich dób w roku, z uwzględnieniem pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 1800), pory wieczoru (rozumianej jako przedział czasu od godz. 1800 do godz. 2200) oraz pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600),

LD - długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów dziennych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 6.00 do godz. 18.00,

LW - długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów wieczornych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 18.00 do godz. 22.00,

LN - długookresowy średni poziom dźwięku A wyrażony w decybelach (dB), wyznaczony w ciągu wszystkich pór nocy w roku (rozumianych jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600);


Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska

z dnia 14 czerwca 2007 r.

Dz.U. Nr 120 z dnia 5 lipca 2007 r., poz. 826

Tabela 3 - Dopuszczalne poziomy hałasu w Środowisku

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych, wyrażone wskaźnikami LDWN i LN, mającymi zastosowanie do prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony środowiska przed hałasem

Lp.

Przeznaczenie terenu

Dopuszczalny poziom hałasu w [dB]

Drogi lub linie kolejowe1)

Instalacje i pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu

LDWN

przedział czasu odniesienia równy

wszystkim dobom

w roku

LN

przedział czasu odniesienia równy  

wszystkim porom

nocy

LDWN

przedział czasu

odniesienia równy

wszystkim dobom

w roku

LN

przedział czasu

odniesienia równy  

wszystkim porom

nocy

1

a) Obszary A ochrony uzdrowiskowej

b) Tereny szpitali poza miastem

50

45

45

40

2

a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej

b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży2)

c) Tereny domów opieki

d) Tereny szpitali w miastach

55

50

50

40

3

a) Tereny zabudowy  mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego

b) Tereny zabudowy zagrodowej

c) Tereny rekreacyjno – wypoczynkowe

d) Tereny mieszkaniowo – usługowe

60

50

55

45

4

Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców3)

65

55

55

45

 

Objaśnienia:

1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.

2) W przypadku niewykorzystania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy

3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast , w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys. można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. ......................................................

 


TABELA 4

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowane przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne wyrażone wskaźnikami LDWN i LN, mającymi zastosowanie do prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony środowiska przed hałasem

 

Lp.

Przeznaczenie terenu

Dopuszczalny długookresowy, średni poziom dźwięku A w dB

Starty, lądowania i przeloty statków powietrznych

Linie elektroenergetyczne

LDWN

 

przedział czasu odniesienia równy

wszystkim dobom

w roku

LN

 

przedział czasu odniesienia równy  

wszystkim porom

nocy

LDWN

 

przedział czasu

odniesienia równy

wszystkim dobom

w roku

LN

 

przedział czasu

odniesienia równy  

wszystkim porom

nocy

1

a) Obszary A ochrony uzdrowiskowej

b) Tereny szpitali, domów opieki

c) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży1)

55

45

45

40

2

a) Tereny zabudowy mieszka­niowej jedno- i wielo­rodzinnej oraz zabudowy zagrodowej i zamiesz­kania zbiorowego

b) Tereny rekreacyjno – wypoczynkowe

c) Tereny mieszkaniowo – usługowe,

d) Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców2)

60

50

50

45

Objaśnienia:

1) W przypadku niewykorzystania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy

2) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast , w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys. można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych.

 


 

Unijne przepisy prawne

 

DYREKTYWA 2002/49/WE

 

Podstawowym przepisem europejskim odnoszącym się do problematyki ochrony przed hałasem jest Dyrektywa 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 25 czerwca 2002 w sprawie oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Dz.U. WE L 189 z dnia 18 lipca 2002 r) [12].

 

Porządkując działania w dziedzinie akustyki środowiska, Dyrektywa wprowadziła trzy podstawowe, następujące po sobie, rodzaje aktywności:

 

- ustalenie i przyjęcie przez Państwa Członkowskie wspólnych wskaźników oceny hałasu i wspólnych europejskich metod ich wyznaczania (art. 5 Dyrektywy – wskaźniki oraz art. 6 – metody); działanie to jest niezbędne dla wypracowania podstawowych, porównywalnych we wszystkich krajach kryteriów oceny stanu akustycznego środowiska,

- sporządzenie strategicznych map akustycznych dla wyznaczonych wg jednolitego kryterium obszarów (art. 7 Dyrektywy),

- opracowanie na podstawie sporządzonych map wieloletnich programów ochrony środowiska przed hałasem (art. 8 Dyrektywy).

 

W Dyrektywie podana jest następująca definicja strategicznej mapy hałasu (Art. 3., punkt r):

Strategiczna mapa hałasu  - oznacza mapę, opracowaną do celów całościowej oceny narażenia na hałas z różnych źródeł na danym obszarze, albo do celów sporządzania ogólnych prognoz dla danego obszaru

Dyrektywa ustala także terminy realizacji powyższych wymagań, a w tym terminy realizacji map akustycznych, o czym będzie mowa niżej.

Poza powyższymi trzema, fundamentalnymi w Dyrektywie rodzajami działań w zakresie ochrony środowiska przed hałasem, wprowadza ona także dalsze regulacje, takie jak:

- obowiązek przekazywania Komisji cyklicznych informacji na temat zrealizowanych map akustycznych (art. 10, ust. 2 Dyrektywy), na podstawie wyspecyfikowanych zakresów danych (Załącznik nr VI do Dyrektywy),

- zasady informowania społeczeństwa o stanie klimatu akustycznym środowiska (przede wszystkim na podstawie wyników ocen, zawartych w mapach akustycznych) (art. 9 Dyrektywy).

 

W Dyrektywie 2002/49/WE jest mowa, przede wszystkim o strategicznych mapach hałasu.

 

Łącząc powyższą, bardzo ogólną definicję z pozostałymi informacjami o charakterze merytorycznym zawartymi w Dyrektywie można stwierdzić, że mapa jest dokumentem, w którym równouprawnione są zarówno części graficzne, jak też tekstowe (tabele, wykresy oraz niezbędny opis). Ponadto mapa stanowi opracowanie wielowarstwowe, zawierające różne aspekty emisji, imisji i oddziaływania hałasu (w tym sensie nie jest to jeden obraz graficzny, a raczej zespół obrazów). Natomiast w dokumentacji towarzyszącej mapie zawiera się cały szereg informacji dodatkowych o źródłach hałasu, terenie, jego wrażliwości, mieszkańcach itp. Informacje te warunkują na ogół prawidłową interpretację danych akustycznych, a więc ich właściwe wykorzystanie.

Pojęcie „strategicznej mapy akustycznej” odnosi się do obszarów, które powinna ona obejmować. Zgodnie z regulacjami Dyrektywy, procesem mapowania akustycznego należy obowiązkowo objąć:

- Aglomeracje (miasta) o liczbie mieszkańców ponad 100 tys.,

- Obszary w otoczeniu:

- głównych dróg o ruchu powyżej 3 mln pojazdów w ciągu roku,

- głównych linii kolejowych o ruchu ponad 30 tys. pociągów rocznie,

- głównych portów lotniczych o ruchu powyżej 50 tys. operacji lotniczych rocznie.

 

Mapy strategiczne dla wymienionych powyżej obiektów wykonane być muszą obowiązkowo do dnia 30 czerwca 2012 roku. Natomiast dla niektórych obiektów termin wykonania strategicznej mapy akustycznej określono na 30 czerwca 2007 r. Są to obiekty:

- Aglomeracje (miasta) o liczbie mieszkańców ponad 250 tys.,

- Obszary w otoczeniu:

- głównych dróg o ruchu powyżej 6 mln pojazdów w ciągu roku,

- głównych linii kolejowych o ruchu ponad 60 tys. pociągów rocznie,

- głównych portów lotniczych powyżej 50 tys. operacji lotniczych rocznie.

(pozycja wyróżniona tłustym drukiem odnosi się m.in. do miasta Dąbrowa Górnicza).

 

Minimalne wymagania co do zawartości merytorycznej, dotyczące strategicznych map akustycznych zawarto w załączniku nr IV do Dyrektywy. Uzupełnieniem dotyczącym zawartości informacyjnej mapy jest załącznik VI, w którym sprecyzowano zakres niezbędnych informacji do przekazania Komisji Europejskiej.

 

MINIMALNE WYMAGANIA ODNOŚNIE DO SPORZĄDZANIA STRATEGICZNYCH MAP HAŁASU   określone w art. 7

 

1.       Strategiczna mapa hałasu stanowi prezentację danych w jednym z następujących aspektów:

-        obecna, poprzednia lub przewidywana sytuacja hałasu w kategoriach wskaźnika hałasu,

-        przybliżona liczba lokali mieszkalnych, szkół i szpitali, które na danym obszarze są poddane działaniu konkretnych wartości wskaźnika hałasu,

-        przybliżona liczba osób przebywających na danym obszarze, poddanych działaniu hałasu.

 

2.         Strategiczne mapy hałasu można udostępniać społeczeństwu w postaci:

- wykresów,

-             danych liczbowych w tabelach,

-             danych liczbowych w formie elektronicznej.

3.       W strategicznych mapach hałasu dla aglomeracji uwzględnia się szczególnie hałas z:

- ruchu kołowego,

- ruchu szynowego,

- lotnisk,

- miejsc prowadzenia działalności przemysłowej, w tym także portów.

4.         Sporządzanie strategicznych map hałasu służy następującym celom:

-        pozyskiwaniu danych do przekazania Komisji zgodnie z art. 10 ust. 2 i w załączniku VI,

- jako źródło informacji dla obywateli zgodnie z art. 9,

- jako podstawę planu działań zgodnie z art. 8.

Dla każdego z wyżej wymienionych zastosowań sporządza się innego rodzaju strategiczne mapy hałasu.

5.       Minimalne wymagania dla strategicznych map hałasu w zakresie danych przeznaczonych do przekazania Komisji są określone w pkt 1.5, pkt 1.6, pkt 2.5, pkt 2.6 i pkt 2.7 załącznika VI.

6.       Dla potrzeb informowania obywateli zgodnie z art. 9 i sporządzania planów działań zgodnie z art. 8, podaje się dodatkowe i bardziej szczegółowe dane, takie jak:

- prezentacja graficzna,

- mapa przedstawiająca przekroczenie wartości progowej,

-        mapy różnic, przedstawiające porównanie sytuacji obecnej z wariantami możliwych sytuacji w przyszłości,

-        mapy przedstawiające wartość wskaźnika hałasu na wysokości innej niż 4 m, tam gdzie jest to właściwe.

Państwa Członkowskie mogą ustanowić zasady dotyczące typów i formatów map hałasu, o których mowa.

7.       Strategiczne mapy hałasu na potrzeby lokalne lub krajowe sporządza się dla wysokości oceny 4 m i dla zakresu Lden i Lnight 5 dB zgodnie z definicją podaną w załączniku VI.

8.       Dla aglomeracji obowiązuje sporządzanie odrębnych strategicznych map hałasu dla hałasu z ruchu kołowego, szynowego i lotniczego i hałasu przemysłowego. Dopuszcza się dołączanie map dla innych źródeł.

9.       Komisja może opracować wytyczne, zawierające dalsze wskazówki odnośnie map hałasu, sporządzania map hałasu i oprogramowania do sporządzania map hałasu, zgodnie z art. 13 ust. 2.

 


WYKONAWCY

 

Formalną podstawę niniejszego opracowania stanowi umowa nr: WPG-VI-340-121-WŚ-05-MST z dnia 03.04.2006 podpisana pomiędzy Gminą Miasta Dąbrowa Górnicza (Zamawiający) oraz konsorcjum firm xxxxx na:

 

„Wykonanie kompleksowego systemu do tworzenia (budowania), aktualizacji oraz zarządzania mapą akustyczną Miasta Dąbrowa Górnicza, jak również przedstawiania wyników prac związanych z ww. mapą na portalu internetowym.”

 

Mapa akustyczna Dąbrowy Górniczej wraz z systemem do jej tworzenia, aktualizacji oraz zarządzania i udostępniania zrealizowana została na zamówienie Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej w roku 2011 przez konsorcjum dwóch firm:

 

 

Niniejsza informacja została opracowana z wykorzystaniem następujących materiałów źródłowych:

[1] „Podstawy akustyki” Mikołaj Kirpluk (www.ntlmk.com)